Με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, την τοπική αρχιτεκτονική και τις κοινωνίες καθώς και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της κάθε περιοχής, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό θα αποτελέσει στρατηγικό εργαλείο για οργανωμένη, ισόρροπη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Τουρισμού Όλγας Κεφαλογιάννη που ανακοινώθηκε την Παρασκευή 7 Αυγούστου, θεσμοθετείται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ) αποτελεί ένα εθνικό σχέδιο που καθορίζει πού και με ποιους κανόνες μπορεί να αναπτύσσεται ο τουρισμός στη χώρα.
Αποσκοπεί στον προσδιορισμό στρατηγικών κατευθύνσεων και μεσο-μακροπρόθεσμων στόχων σε εθνικό επίπεδο, για τη χωρική διάρθρωση του τομέα του τουρισμού, με όρους οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας και αειφορίας.
Στόχος είναι η τουριστική ανάπτυξη να γίνεται με πιο οργανωμένο και βιώσιμο τρόπο, προστατεύοντας παράλληλα το φυσικό περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής.
Συνοπτικά, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό:
● θέτει σαφείς, ενιαίους και διαφανείς κανόνες για τις νέες τουριστικές επενδύσεις,
● οργανώνει καλύτερα την ανάπτυξη ξενοδοχείων και άλλων τουριστικών υποδομών,
● προστατεύει τις περιοχές που δέχονται αυξημένες τουριστικές πιέσεις,
● δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα νησιά και στις ευαίσθητες περιοχές,
● και καθοδηγεί τον πολεοδομικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.
Κατηγοριοποίηση περιοχών σε ζώνες
Σύμφωνα με το νέο ΕΧΠ-Τ, η βασική κατηγοριοποίηση των περιοχών γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Η κατηγοριοποίηση των περιοχών σε ζώνες Α–Ε και των νησιών σε Ομάδες Ι–ΙΙΙ καθορίζει στην πράξη τους όρους με τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός σε κάθε περιοχή.
Επηρεάζει το είδος των τουριστικών επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, καθώς και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής.
Συγχρόνως, το ΕΧΠ-Τ προβλέπει αυστηρούς κανόνες προστασίας για την παράκτια ζώνη, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία του παράκτιου χώρου.
Μετά την ευρύτατη διαβούλευση με τη συμμετοχή πολλών φορέων, επιστημόνων, επιχειρηματιών του κλάδου και πολιτών, καθώς και κατόπιν διατύπωσης της γνώμης του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ) οριστικοποιήθηκαν με ευρεία αποδοχή κατευθύνσεις, ρυθμίσεις και λύσεις σε σειρά ζητημάτων.
Ενώ παρέμεινε η αρχιτεκτονική, η κατηγοριοποίηση και οι θεμελιώδεις αρχές του ΕΧΠ-Τ, τρεις ήταν κυρίως οι σημειακές βελτιώσεις, σε συνέχεια ενσωμάτωσης σχολίων και παρατηρήσεων της διαβούλευσης:
–πρώτον, σχετικά τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Περιοχές Α) με έντονη τουριστική δραστηριότητα,
–δεύτερον, ως προς τις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Περιοχές Ε), όπως μεταξύ άλλων οι συνοριακές περιοχές, και
–τρίτον, σχετικά με την αξιοποίηση των ήδη χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και διατηρητέων (νεοκλασικών) κτηρίων στις Περιοχές (Α).
Ήπια ανάπτυξη
Παράλληλα, παρέμεινε η πρόβλεψη για την διατήρηση της «ήπιας ανάπτυξης» (ανώτατος συντελεστής δόμησης ίσος με το ½ του ισχύοντος στην περιοχή), μέσω εξειδικευμένων μελετών (γεωτεχνικών, οριοθέτηση ρεμάτων κ.ά.), ΣΜΠΕ, διαβούλευσης και έκδοσης ΠΔ, μετά από έγκριση του ΣτΕ.
Ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού, με μέτρο και ισορροπία
Όπως επισημαίνουν τα δυο αρμόδια υπουργεία, με την υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, η χώρα μας αποκτά για πρώτη φορά επί της ουσίας, ένα στρατηγικό θεσμικό κείμενο για την χωρική ανάπτυξη του τουρισμού.
Σε δηλώσεις της η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη επισημαίνει πως το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί βασικό εργαλείο για την εφαρμογή της στρατηγικής τους για ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού, με μέτρο και ισορροπία, με σεβασμό στο φυσικό και το πολιτιστικό περιβάλλον, με βάση τις πραγματικές δυνατότητες κάθε περιοχής.
«Το νέο πλαίσιο προστατεύει τους προορισμούς που δέχονται αυξημένες πιέσεις και δημιουργεί προϋποθέσεις ανάπτυξης για τις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές της χώρας. Επιδίωξή μας είναι η τουριστική δραστηριότητα να επεκταθεί σε περισσότερους προορισμούς και σε μεγαλύτερο μέρος του έτους, ώστε τα οφέλη της να φτάνουν σε περισσότερες τοπικές κοινωνίες» δήλωσε η κα. Κεφαλογιάννη επισημαίνοντας πως με σαφείς κανόνες και συγκεκριμένες κατευθύνσεις, καθορίζεται πού και με ποιους όρους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός, χωρίς να παραβλέπονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και οι ανάγκες κάθε τόπου.
«Παράλληλα, οι τοπικοί φορείς διατηρούν τον αναγκαίο χώρο για να σχεδιάσουν λύσεις προσαρμοσμένες στις συνθήκες της περιοχής τους» υπογράμμισε η κα. Κεφαλογιάννη ευχαριστώντας τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη συνεργασία, καθώς και όλους τους φορείς για την ευρεία και ουσιαστική συμμετοχή τους στη διαβούλευση.
«Κοινός μας στόχος είναι να διαφυλάξουμε την αξία του ελληνικού τουρισμού και να την ενισχύσουμε με ποιοτικούς και βιώσιμους όρους, δημιουργώντας πραγματική υπεραξία για την οικονομία και την κοινωνία» επισήμανε η υπουργός Τουρισμού.
Οργανωμένη, ισόρροπη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη
Από την πλευρά του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου επισήμανε πως το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού, που θέτει τις προϋποθέσεις για μια οργανωμένη, ισόρροπη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.
«Με σαφείς κανόνες και στρατηγικές κατευθύνσεις, συνδυάζει την ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, τη διαφύλαξη της ταυτότητας των τοπικών κοινωνιών και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των προορισμών της χώρας» δήλωσε ο κ. Παπασταύρου ευχαριστώντας και εκείνος την υπουργό Τουρισμού, τους Γενικούς Γραμματείς και τα στελέχη των δύο Υπουργείων για την ουσιαστική και εποικοδομητική συνεργασία.
«Ο χωρικός σχεδιασμός δεν είναι απλώς ένα θεσμικό εργαλείο· είναι επιλογή ευθύνης για το μέλλον της χώρας. Βάζουμε κανόνες εκεί όπου υπήρχε ασάφεια, στρατηγική εκεί όπου κυριαρχούσε η αποσπασματικότητα και μακροπρόθεσμη προοπτική εκεί όπου συχνά επικρατούσε ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός. Προστατεύουμε το περιβάλλον, ενισχύουμε την οικονομία και αναβαθμίζουμε την ποιότητα ζωής των πολιτών» επισήμανε ο κ. Παπασταύρου λέγοντας πως ο τουρισμός, ως εθνικό κεφάλαιο και βαριά βιομηχανία της χώρας, αποκτά για πρώτη φορά ένα σύγχρονο και σταθερό χωρικό πλαίσιο που παρέχει ασφάλεια δικαίου, ενθαρρύνει τις υπεύθυνες επενδύσεις και διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη θα συμβαδίζει με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού μας πλούτου.
«Με σχέδιο, συνέπεια και συνεργασία, διαμορφώνουμε τις προϋποθέσεις για έναν τουρισμό που δημιουργεί μεγαλύτερη αξία για τη χώρα, τις τοπικές κοινωνίες και τις επόμενες γενιές» υπογράμμισε.
*
-Η ΚΥΑ για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ) ισχύει από τις 7 Αυγούστου 2026, ημερομηνία που ανακοινώθηκε με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Τουρισμού Όλγας Κεφαλογιάννη. Την απόφαση συνυπογράφει η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη.
