«Το Κυβερνείο αναβιώνει» ήταν ο τίτλος της παρουσίασης της ΕΤΑΔ από τη Θεσσαλονίκη, για την εξέλιξη της αποκατάστασης του Κυβερνείου, γνωστό και ως Παλατάκι.
ΝΤΕΠΥ ΧΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ (hiotopoulou@gmail.com)
Τα βήματα που έχουν πραγματοποιηθεί την τελευταία διετία και ο σχεδιασμός προκειμένου το εμβληματικό πρώην Κυβερνείο να αποκατασταθεί και να εξελιχθεί σε ένα ζωντανό και ανοιχτό σημείο συνάντησης για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Θεσσαλονίκης και της Καλαμαριάς, παρουσιάστηκαν χθες, Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, από την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), θυγατρική του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου, στο MOMUS – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ.
Ιστορία, πολιτισμός, δημοκρατία είναι το τρίπτυχο που θα κυριαρχήσει στους χώρους τους Κυβερνείου, όταν αυτό θα παραδοθεί στο κοινό, το οποίο σύμφωνα με τα σχετικά χρονοδιαγράμματα που παρουσιάστηκαν φαίνεται ότι θα ‘πιάσει’ το 2030.
Το Κυβερνείο, το οποίο βρίσκεται στο Δήμο Καλαμαριάς, με μοναδική θέα το Θερμαϊκό κόλπο, θα φιλοξενεί εκθέσεις, πολιτιστικές και επιστημονικές εκδηλώσεις, εκπαιδευτικές δράσεις αλλά και θα είναι το νέο σημείο για την Βουλή των Ελλήνων, στη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα, όπου θα συνεδριάζουν περιοδικά Κοινοβουλευτικές Επιτροπές.
Δράσεις της Βουλής των Ελλήνων
Την παραπάνω είδη ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης σε διαδικτυακό του μήνυμα λέγοντας ότι στο Κυβερνείο θα μπορούν να πραγματοποιούνται συνεδριάσεις των Επιτροπών της Βουλής, δημιουργώντας έναν ζωντανό πυρήνα του κοινοβουλευτισμού στη Θεσσαλονίκη. Επιπλέον, στόχος είναι να αναπτυχθούν στο Κυβερνείο δράσεις της Βουλής των Ελλήνων, όπως εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, συνέδρια, εν γένει πολιτιστικές και επιστημονικές εκδηλώσεις, που θα αναδεικνύουν την κοινοβουλευτική ιστορία και το σπουδαίο, αλλά συχνά άγνωστο, πολιτιστικό απόθεμα που φυλάσσει η Βιβλιοθήκη της Βουλής.
Βιώσιμος και πολυλειτουργικός χώρος
Έναν απολογισμό των όσων πραγματοποιήθηκαν την τελευταία διετία έκανε η διευθύνουσα σύμβουλος της ΕΤΑΔ Ηρώ Χατζηγεωργίου, παρουσιάζοντας τον σχεδιασμό για τη δημιουργία ενός βιώσιμου και πολυλειτουργικού προορισμού, ανοιχτού στην κοινωνία και συνδεδεμένου με τη ζωή της Θεσσαλονίκης και της Καλαμαριάς.
«Πρόκειται για ένα έργο προκλήσεων, τις οποίες μέρα με τη μέρα ξεπερνάμε για να φτάσουμε στην τελική φάση, στα έργα αποκατάστασης και εντέλει στη λειτουργία», τόνισε η κυρία Χατζηγεωργίου.
Η ίδια υπογράμμισε ότι έχουν προχωρήσει οι απαραίτητες τεχνικές και λειτουργικές μελέτες, έχει ολοκληρωθεί το Master Plan και το κτηριολογικό πρόγραμμα, ενώ τον Αύγουστο του 2026 παραλήφθηκε το δεύτερο στάδιο των μελετών, η Προμελέτη.
Όσον αφορά στην επόμενη ημέρα του εμβληματικού τοπόσημου, σε αυτή περιλαμβάνονται δράσεις πολιτισμού, εκδηλώσεις, επαγγελματικές συναντήσεις, εκθέσεις, μουσικές εκδηλώσεις, workshops και χώροι βραχυπρόθεσμης εργασίας, τόσο στους εσωτερικούς όσο και στους εξωτερικούς χώρους του Κυβερνείου.
Η διευθύνουσα σύμβουλος της ΕΤΑΔ στην ομιλία της περιέγραψε τη στρατηγική προσέγγιση για την αξιοποίηση του Κυβερνείου, η οποία βασίστηκε σε διεθνή παραδείγματα αποκατάστασης και επανάχρησης εμβληματικών κτηρίων, σε οργανωμένο διάλογο με φορείς, επαγγελματίες και εκπροσώπους του πολιτισμού και του τουρισμού για τη διερεύνηση των μελλοντικών χρήσεων, καθώς και στην αξιολόγηση εναλλακτικών σεναρίων λειτουργίας, με στόχο την οικονομική βιωσιμότητα, την ευελιξία και την πολυμορφία των χώρων.
Το χρονοδιάγραμμα των μελετών
Μετά και την ολοκλήρωση της σύμβασης μεταξύ ΕΤΑΔ και αναδόχου του έργου, για την μελέτη αποκατάστασης και λειτουργίας του εμβληματικού ακινήτου, στις 29 Απριλίου 2026, ξεκίνησε το στάδιο των απαραίτητων μελετών και διοικητικών εγκρίσεων, που θα επιτρέψουν την πλήρη ωρίμαση και δημοπράτηση του κατασκευαστικού έργου.
Οι απαιτούμενες μελέτες περιλαμβάνουν: ειδική αρχιτεκτονική μελέτη, στατική μελέτη, ηλεκτρομηχανολογική μελέτη, περιβαλλοντική μελέτη, συγκοινωνιακή μελέτη, φυτοτεχνική μελέτη και υδραυλική μελέτη.
Οι μελέτες οι οποίες θα εκπονηθούν σε 5 στάδια θα ολοκληρωθούν σε δέκα (10) μήνες.
Όπως αναφέρθηκε στη χθεσινή παρουσίαση, έχει ολοκληρωθεί η Πρόταση Σχεδιασμού-Masterplan διάρκειας ενός μήνα, η Προμελέτη που ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο, ενώ αυτό το διάστημα ‘τρέχει’ η Οριστική Μελέτη, που θα έχει χρονικό ορίζοντα τρεις (3) μήνες.
Άλλοι τρεις (3) μήνες θα απαιτηθούν για τη Μελέτη Εφαρμογής και στη συνέχεια ένας μήνας για τα Τεύχη Δημοπράτησης.
Πότε η έναρξη των εργασιών
Όπως αναφέρθηκε, η ολοκλήρωση των μελετών και η προκήρυξη του διαγωνισμού προβλέπονται για το τρίτο τρίμηνο του 2027 και την έναρξη των εργασιών αποκατάστασης το 2028.
Το Παλατάκι
Το εμβληματικό κτίριο του Κυβερνείου, ανεγέρθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1950 από τους αρχιτέκτονες Περικλή Σακελλαρίου και Ιωάννη Χριστόπουλο, με προϋπολογισμό 13 εκατ. δραχμές.
Εγκαινιάστηκε το 1960 και συνδέθηκε με διάφορες περιόδους της ελληνικής ιστορίας. Ήταν η χρονιά που αποτέλεσε κατοικία της Βασιλικής οικογένειας ενώ το 1970 υπήρξε κατοικία του υπουργού Μακεδονίας Θράκης.
Το 1980, υπήρξε κατοικία του τότε πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή κατά τις επισκέψεις του στη Θεσσαλονίκη.
Το 1990 φιλοξένησε θεσμικές, πολιτιστικές και κοινωνικές εκδηλώσεις ενώ από το 2006 παραμένει σε αχρησία, με αποτέλεσμα, σήμερα, να παρουσιάζει εκτεταμένες φθορές λόγω έλλειψης συντήρησης και μακροχρόνιας εγκατάλειψης.
Βρίσκεται στην οδό Θεμιστοκλή Σοφούλη, του Δήμου Καλαμαριάς, το εμβαδό του ακινήτου είναι 16.618 τ.μ. και βρίσκεται εκτός σχεδίου πόλης καθώς πρόκειται για περιοχή Ειδικής Προστασίας ΠΕΠ2 ΓΠΣ Καλαμαριάς.
Το κτίριο καλύπτει συνολική επιφάνεια περίπου 3.000 τ.μ. κλειστών χώρων (υπόγειο, ισόγειο, όροφος).
*
– Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Υφυπουργός Εσωτερικών αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας-Θράκης Κώστας Γκιουλέκας, ο οποίος σημείωσε ότι: «Εδώ στη Θεσσαλονίκη και αξίζουμε πολλά και χρειαζόμαστε πολλά. Και επιτέλους γίνονται. Εμείς στη Θεσσαλονίκη το δεχόμαστε με μεγάλη χαρά αυτό το δώρο, αν και πιστεύαμε ότι πραγματικά αυτό το δώρο έπρεπε να μας είχε δοθεί εδώ και χρόνια. Ήρθε η ώρα λοιπόν να γίνει πραγματικότητα και χαιρόμαστε ιδιαίτερα που τώρα πια μπορούμε να μιλάμε με έργα και όχι με λόγια».
-Ο Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης σημείωσε για το πρώην Κυβερνείο: «Εκτός από αναπτυξιακό έργο είναι και βαθιά καινοτόμο, ένα μοναδικό τοπόσημο που εμπεριέχει πολλές έννοιες, κοινοβουλευτισμό, δημοκρατία, πολιτισμό, συλλογική μνήμη αλλά παράλληλα έχει και μέλλον. Εκτός από ένας χώρος πολιτισμού, συνάντησης ανθρώπων πνεύματος και όχι μόνο. Είμαστε πολύ περήφανοι που εκτός από όσα συμβαίνουν στην Θεσσαλονίκη, που τη μεταμορφώνουμε σε σύγχρονη εξωστρεφή, σε έναν πόλο ανάπτυξης, προστίθεται αυτή η σημαντική ψηφίδα».
– Η Δήμαρχος Καλαμαριάς Χρύσα Αράπογλου υπογράμμισε: «Καταρχάς είμαστε – και είμαι και προσωπικά – πάρα πολύ ικανοποιημένοι που το Παλατάκι αρχίζει και έχει πια μια απάντηση θεσμική, τεχνική και μπορούμε να είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι θα σωθεί. Θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό σε όλη την ιστορία αυτή της κατασκευής, της επισκευής, της συντήρησης και της διαχείρισης, εμπλέκεται η Βουλή, ο πιο αξιόπιστος θεσμικός συνομιλητής στη χώρα αυτή τη στιγμή. Το Παλατάκι είναι το μοναδικό διατηρητέο, εμβληματικής αρχιτεκτονικής κτήριο σε όλο τον Θερμαϊκό κόλπο. Ο Δήμος Καλαμαριάς θα πρέπει να είναι συνεχώς παρών».
– Ο πρόεδρος και CEO του Ομίλου Σαμαράς & Συνεργάτες Δημήτρης Σαμαράς σημείωσε: «Εργαζόμαστε με αίσθημα ευθύνης απέναντι σε ένα έργο σύμβολο της πόλης. Η αποκατάσταση του Κυβερνείου δεν είναι απλώς μια τεχνική παρέμβαση. Είναι μια ουσιαστική επανασύνδεση της Θεσσαλονίκης με την ιστορική της μνήμη. Το έργο αυτό δεν το βλέπουμε ως ένα ακόμη έργο μας, αλλά με ένα βαθύ αίσθημα ευθύνης και μεράκι».
– Η Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διοίκησης, Βιβλιοθήκης και Εκδόσεων Μαρία Καμηλάκη, τόνισε από την πλευρά της: «Η Βιβλιοθήκη της Βουλής, μέσα από το αρχειακό, βιβλιακό και ευρύτερα πολιτιστικό της απόθεμα, μπορεί να τροφοδοτήσει με περιεχόμενο, αναλογικό και ψηφιακό, ένα ευρύ φάσμα δράσεων εξωστρέφειας, όπως εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, λέσχες ανάγνωσης, συνέδρια, θεματικές ξεναγήσεις κ.ά.. Στόχος μας είναι να μοιραστούμε τους θησαυρούς της Βιβλιοθήκης της Βουλής με διαφοροποιημένες ομάδες κοινού στη Θεσσαλονίκη και ευρύτερα στη Μακεδονία, πάντοτε σε συνεργασία με τους θεσμικούς εταίρους της Βουλής των Ελλήνων».
