Στην επόμενη φάση μπαίνει το σημαντικό έργο αναβίωσης του πρώην Κυβερνείου Θεσσαλονίκης, γνωστό και ως Παλατάκι. Τι χρήση είχε το εμβληματικό κτίριο, στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης; Η ιστορία του.
ΝΤ.Χ. (hiotopoulou@gmail.com)
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) ΑΕ, θυγατρική του Υπερταμείου, ολοκληρώθηκε ο διεθνής ανοικτός διαγωνισμός για την μελέτη αποκατάστασης και λειτουργίας του εμβληματικού ακινήτου.
Το εμβληματικό κτίριο του Κυβερνείου, ανεγέρθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1950, σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Περικλή Σακελλάριο και καλύπτει συνολική επιφάνεια κτιρίου περίπου 3.000 τ.μ. κλειστών χώρων.
Αποτελείται από δύο βασικούς ορόφους συνολικής επιφάνειας περίπου 1.200 τετραγωνικών μέτρων. Οι αίθουσες υποδοχής βρίσκονται στο ισόγειο, ενώ ο επάνω όροφος περιλαμβάνει δύο σουίτες και χώρους προσωπικού. Στο υπόγειο στεγάζονται οι κουζίνες, το πλυσταριό, οι αποθήκες και λοιποί βοηθητικοί χώροι.
Ο ανάδοχος του έργου
Ανάδοχος του έργου ανακηρύχθηκε η Ένωση Οικονομικών Φορέων με την επωνυμία «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε. ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ – DELTA ENGINEERING Α.Ε. – ΔΙΚΤΥΟ Α.Ε.», η οποία αναλαμβάνει την ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων μελετών και διοικητικών εγκρίσεων, που θα επιτρέψουν την πλήρη ωρίμαση και δημοπράτηση του κατασκευαστικού έργου.
«Είναι μεγάλη τιμή, χαρά, αλλά και ευθύνη για τη «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε. ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ», και τη DELTA ENGINEERING ΑΕ, εταιρείες μέλη του Ομίλου «Σαμαράς & Συνεργάτες» το γεγονός ότι μετά από διεθνή διαγωνισμό αναλάβαμε την εκπόνηση των μελετών «Αποκατάστασης και Λειτουργίας του (τέως) Κυβερνείου Θεσσαλονίκης», το γνωστό ως «Παλατάκι» για λογαριασμό της Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) ΑΕ, αλλά και της Βουλής των Ελλήνων» αναφέρει σε σχετική της ανακοίνωση η ανάδοχος εταιρεία.
Οι μελέτες για την αποκατάσταση του κτιρίου
Το αντικείμενο της Σύμβασης περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες μελέτες για την δημοπράτηση του Έργου με σκοπό την αποκατάσταση του κτιρίου και τη λειτουργία του ως χώρου συνάθροισης κοινού και συναφών χρήσεων.
Συγκεκριμένα, πρόκειται να εκπονηθούν Ειδική Αρχιτεκτονική Μελέτη, Στατική Μελέτη, Ηλεκτρομηχανολογική Μελέτη, Μελέτη Φυτοτεχνικής Διαμόρφωσης Περιβάλλοντος Χώρου, Περιβαλλοντική Μελέτη, Μελέτη Υδραυλικών Έργων, Συγκοινωνιακή Μελέτη, ΣΑΥ – ΦΑΥ και Τεύχη Δημοπράτησης.
Οι μελέτες θα εκπονηθούν σε 5 στάδια:
1.Πρόταση Σχεδιασμού-Masterplan,
2.Προμελέτη,
3.Οριστική Μελέτη,
4.Μελέτη Εφαρμογής και
5.ΣΑΥ-ΦΑΥ-Τεύχη Δημοπράτησης).
Η ΕΤΑΔ, ως Κύριος του Έργου, έχει ήδη προχωρήσει στην υλοποίηση σειράς προπαρασκευαστικών ενεργειών, που κρίθηκαν απαραίτητες για την προετοιμασία ενός ώριμου πλαισίου έργου, για την αποκατάσταση και επαναλειτουργία του Κυβερνείου.
Η διαδικασία ωρίμανσης πρόκειται να ολοκληρωθεί με τη νέα σύμβαση, η οποία θα περιλαμβάνει το σύνολο των απαιτούμενων μελετών και διοικητικών εγκρίσεων, που θα επιτρέψουν την πλήρη ωρίμανση και δημοπράτηση του Έργου, σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας για τα δημόσια έργα και τη διαχείριση διατηρητέων ακινήτων.
Σημειώνεται ότι η σχετική σύμβαση υπογράφηκε την Τετάρτη 29 Απριλίου από τη Διευθύνουσα Σύμβουλο της ΕΤΑΔ Ηρώ Χατζηγεωργίου και τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο του Ομίλου Σαμαράς & Συνεργάτες Δημήτρη Σαμαρά.
Το Μνημόνιο Συνεργασίας
Υπενθυμίζεται, ότι τον Ιούνιο του 2024 υπεγράφη Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ της Βουλής των Ελλήνων, του Υπερταμείου και της ΕΤΑΔ, το οποίο προβλέπει την αποκατάσταση και αναβίωση του Κυβερνείου ως χώρου πολιτισμού συνεδρίων και εκδηλώσεων με δράσεις προσβάσιμες για όλους, καθώς και η δημιουργία μιας μόνιμης παρουσίας της Βουλής των Ελλήνων στη Θεσσαλονίκη.
Τι ήταν το Παλατάκι
Το νεοκλασικό αρχοντικό εκτείνεται σε έκταση 15 στρεμμάτων, με θέα στο Θερμαϊκό Κόλπο, απέχει περίπου 8 χιλιόμετρα νότια από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, και βρίσκεται στην περιφέρεια του Δήμου Καλαμαριάς.
Η επίσημη ονομασία του είναι Κυβερνείο αλλά περισσότερο γνωστό ως Παλατάκι. Το συγκρότημα περιλαμβάνει κύρια πύλη με θαλάμους φρουράς, παρεκκλήσι, ελικοδρόμιο και πρόσβαση σε αποβάθρα στη θάλασσα.
Σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Περικλή Σακελλάριο, με τελική επεξεργασία του Ι. Χριστόπουλου, κατά τη δεκαετία του ‘50 και εγκαινιάστηκε το 1960. Αρχικά προοριζόταν να χρησιμοποιηθεί ως κατοικία του τότε Υπουργού Βορείου Ελλάδος.
Το 1963 παραχωρήθηκε στην Ελληνική Βασιλική Οικογένεια για χρήση ως βασιλική κατοικία/ανάκτορο. Ωστόσο, χρησιμοποιήθηκε για τον σκοπό αυτό μόνο για μία νύχτα, καθώς κατά τις επισκέψεις της στη Θεσσαλονίκη προτιμήθηκε το ξενοδοχείο Méditerranée επί της Λεωφόρου Νίκης (Παλαιά Παραλία).
Το 1968 κατά τη διάρκεια της Χούντας, η χρήση του ακινήτου αποδόθηκε εκ νέου στο Υπουργείο Βορείου Ελλάδος.
Μετά το 1974, το Κυβερνείο χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία του Υπουργού Μακεδονίας–Θράκης, καθώς και από τον Πρωθυπουργό και μετέπειτα Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή κατά τις επισκέψεις του στη Θεσσαλονίκη.
Το 2001 το Κυβερνείο χαρακτηρίστηκε διατηρητέο κτίριο, ως ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά τοπόσημα της περιοχής, με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και ιστορική του αξία.
Στις αρχές του 21ου αιώνα δεν διαθέτει σταθερή χρήση και έχει επισημανθεί η ανάγκη εκπόνησης σχεδίων αποκατάστασης και αξιοποίησής του. Χρησιμοποιείται περιοδικά για συναυλίες, εκθέσεις και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, αξιοποιώντας το φυσικό και αρχιτεκτονικό του περιβάλλον.
Από το 2006 παραμένει σε αχρησία, με αποτέλεσμα, σήμερα, να παρουσιάζει εκτεταμένες φθορές λόγω έλλειψης συντήρησης και μακροχρόνιας εγκατάλειψης, αν και δεν έχει χάσει την αρχιτεκτονική του αξία για την τοπική κοινωνία, καθώς και τον ρόλο του στη μνήμη των κατοίκων της πόλης.
Δυο δεκαετίες μετά τη διακοπή της λειτουργίας του, εκπονείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αποκατάστασης και επαναλειτουργίας του Κυβερνείου. H ανάπλαση και αξιοποίηση του ιστορικού τοπόσημου αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη της Καλαμαριάς, της Θεσσαλονίκης και ευρύτερα της Βόρειας Ελλάδας, με πολλαπλασιαστικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.
