Η μέρα σήμερα είναι αφιερωμένη στην ιστορική Αρεόπολη, στη Μάνη της Πελοποννήσου, εκεί όπου στις 17 Μαρτίου του 1821, οι Μανιάτες οπλαρχηγοί με αρχηγό τους τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, κήρυξαν την Επανάσταση, φωνάζοντας «Νίκη ή Θάνατος – Ταν ή επί Τας».
Κείμενο + φωτ.: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)
Την 205η επέτειο από την έναρξης της Επανάστασης, της 17ης Μαρτίου 1821 εορτάζει σήμερα η Αρεόπολη, αυτός ο γραφικός παραδοσιακός διατηρητέος οικισμός που ξεχειλίζει από ιστορία, παραδόσεις και περηφάνεια.
Αυτό ο οικισμός που μοιάζει με νησί, και χαίρεσαι να απολαμβάνεις τις βόλτες σου στα λιθόστρωτα δρομάκια, να κάνεις το χάζι σου, να γεύεσαι τοπικές γεύσεις στις ταβερνούλες, να προμηθεύεσαι παραδοσιακά μανιάτικα προϊόντα, να εισχωρείς στις ιστορικές εκκλησιές, να μαθαίνεις για την ιστορία του.
Η Αρεόπολη, πρωτεύουσα της Μέσα Μάνης, παλιά ονομαζόταν Τσίμοβα ή Τζιμοβαλή, και διακρίνεται για την λαμπρή ιστορία της. Υπήρξε γενέτειρα και έδρα της ισχυρής οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων. Από αυτήν αναδείχθηκε ως σημαντικότερη προσωπικότητα του τόπου ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης (1765–1848), τελευταίος μπέης της Μάνης, οπλαρχηγός και αργότερα πολιτικός ηγέτης της Ελληνικής Επανάστασης.
Ο ανδριάντας του δεσπόζει στην κεντρική πλατεία της Αρεόπολης, την πλατεία Αθανάτων, και μας θυμίζει ότι ο Πετρόμπεης ξεκίνησε την Επανάσταση του ‘21 στη γενέτειρά του οκτώ μέρες πριν την επίσημη ημερομηνία έναρξής της, στις 17 Μαρτίου. Εκεί και η μαρμάρινη επιγραφή μας το θυμίζει, και η θέση «Κοτρώνι» όπου υψώθηκε για πρώτη φορά η επαναστατική σημαία.
Η εκκλησία των Ταξιαρχών
Σε μια άλλη πλατεία, στον ιστορικό οικισμό, της 17ης Μαρτίου, δεσπόζει η εκκλησία των Ταξιαρχών, μητρόπολη της Αρεόπολης. Εδώ υψώθηκε το λάβαρο της Επανάστασης το 1821, από τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, και είναι το μόνο που φέρει πάνω του το «Νίκη ή Θάνατος» και το «Ταν ή Επί Τας», καθώς η ηγεμονία της Μάνης ουδέποτε υποτάχτηκε στους Οθωμανούς.
Ο ναός θεμελιώθηκε στα τέλη του 17ου αιώνα, και είναι κτίσμα της οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων. Ξεχωρίζει για το εντυπωσιακό πενταώροφο κωδωνοστάσιο του 1836, το ψηλότερο στη Μάνη και έμβλημα της Αρεόπολης.
Ο οικισμός
Στην πλατεία Αθανάτων, εκτός από τον αδριάντα του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, θα δείτε το εκκλησάκι του Αγ. Αθανασίου, ενώ λειτουργούν και καφέ και ταβερνάκια για να απολαύσετε τον καφέ σας, φαγητό κλπ.
Εντός του ιστορικού οικισμού, στην αρχή του, είναι ο δίδυμος ναός της Παναγίας και του Αγίου Χαραλάμπους με αγιογραφίες του 1869, και μετά την πλατεία 17ης Μαρτίου, προς τα αριστερά, η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη, και λίγο πιο πέρα ο Πύργος Πικουλάκη Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο που λειτουργεί ως μουσείο. Ώρες λειτουργίας 08.30 – 15.30, εκτός Τρίτης, Τηλ. 27330 29531.
Οι επετειακές εκδηλώσεις
Και φέτος, ο Δήμος Ανατολικής Μάνης διοργανώνει τις επετειακές εορταστικές εκδηλώσεις, οι οποίες αποτελούν σημείο αναφοράς για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της εθνικής συνείδησης, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, της τοπικής αυτοδιοίκησης και πλήθος πολιτών. Η φετινή παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα αναμένεται να προσδώσει ιδιαίτερη επισημότητα και κύρος στον εορτασμό.
Οι επετειακές εκδηλώσεις ξεκίνησαν στις 10 Μαρτίου στο Γύθειο – έδρα του Δήμου Ανατολικής Μάνης.
Σήμερα, ανήμερα της επετείου, Τρίτη 17 Μαρτίου, η μέρα θα ξεκινήσει με ταυτόχρονες κωδωνοκρουσίες των εκκλησιών της Αρεόπολης.
Στις 08.00 το πρωί θα γίνει η έπαρση της σημαίας στην Πλατεία Αθανάτων και στις 10.20 θα ξεκινήσει η επίσημη δοξολογία στην εκκλησία των Ταξιαρχών, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ’.
Θα ακολουθήσει το καλωσόρισμα του Δημάρχου Αν. Μάνης Πέτρου Ανδρεάκου στη θέση «Κοτρώνι» με εκφώνιση του πανηγυρικού της ημέρας από τον συγγραφέα ιστορικό, υπεύθυνο Ιστορικών Αρχείων Μουσείου Μπενάκη Αναστάσιο Σακελλαρόπουλο.
Οι επετειακές εκδηλώσεις θα συνεχιστούν με την αναπαράσταση της ορκωμοσίας των Μανιάτικων οικογενειών από μαθητές της Μάνης και την αδελφοποίηση Δήμου Αν. Μάνης και Δήμου Καρύστου.
Η απόδοση τιμών στους ήρωες της Μάνης θα πραγματοποιηθεί στην Πλατεία Αθανάτων. Εκεί θα γίνει επιμνημόσυνη δέηση στο χώρο του Ηρώου, κατάθεση στεφάνων, θα τηρηθεί σιγή ενός λεπτού στη μνήμη των ηρώων, ανάκρουση του εθνικού ύμνου από τη Φιλαρμονική Αν. Μάνης.
Θα ακολουθήσει παρέλαση, δεξίωση των επίσημων αρχών και υποστολή της σημαίας.
*
-Στην Αρεόπολη φτάνετε είτε από την Καλαμάτα (80 χλμ.), είτε από το Γύθειο (27 χλμ.), ή από Σπάρτη (72 χλμ.).
-Θα βρείτε ξενώνες, ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και σουίτες για όλα τα βαλάντια.
-Ταβερνούλες σερβίρουν τοπικές γεύσεις, μαγειρευτά και ψητά της ώρας. Και οι φούρνοι, μεταξύ άλλων, λαχταριστές πίτες!
-Επίνειο της Αρεόπολης είναι το γραφικό Λιμένι (5 χλμ.), οικισμός χαρακτηρισμένος ως παραδοσιακός από το 1978.
Αναπτύχθηκε υπό την κυριαρχία της οικογένειας Μαυρομιχάλη. Εκεί υπήρξε η πρώτη κατοικία του Πετρόμπεη, πυργόσπιτο του 1762, γνωστό και ως ‘Συσσίτιο’ (σ.σ.στις μέρες μας λειτουργεί ως παραδοσιακός πολυτελής ξενώνας).
-Στα αξιοθέατα του οικισμού, που στις μέρες μας αποτελεί τουριστικό προορισμό με καταλύματα, ταβέρνες και καφέ, συμπεριλαμβάνονται ο τετραώροφος Πύργος – Παλάτι του Πετρόμπεη, ο Αγ. Νικόλαος, ο Αγ. Σώστης, η μονή Παναγίας Ευρέτριας.
Η Μάνη
Η Μάνη εκτείνεται κατά μήκος της χερσονήσου του Ταϋγέτου, καταλήγοντας στο ακρωτήριο Ταίναρο, το νοτιότερο σημείο της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Το έδαφος είναι βραχώδες και άνυδρο, με ελάχιστα πεδινά, δημιουργώντας ένα μοναδικό φυσικό τοπίο που διαμορφώνει την αρχιτεκτονική και τον τρόπο ζωής των κατοίκων. Αποτέλεσε προπύργιο της Επανάστασης του 1821, με επίκεντρο την Αρεόπολη.
Η Μάνη είναι ιστορική και γεωγραφική περιοχή στη νοτιότερη Λακωνία της Πελοποννήσου, που καταλαμβάνει το μεσαίο από τα τρία «πόδια» του νομού. Ξεχωρίζει για το τραχύ τοπίο της, τα πετρόχτιστα πυργόσπιτα και τη μακραίωνη ιστορία της ανεξαρτησίας και αυτονομίας.
