Τα τζάκια ανάβουν, τα μονοπάτια και οι πλατείες στρώνονται με το φθινοπωρινό χαλί, το τσιπουράκι ζεσταίνει και τα αρώματα της φύσης μας γεμίζουν με χαρά και θαλπωρή!
Κείμενο + φωτ.: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)
Τριήμερο για πολλούς αυτό το Σ/Κ μαζί με τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, αργία για τη Θεσσαλονίκη, που γιορτάζει διπλά: τον Άγιο Δημήτρη τον Μυροβλύτη, Πολιούχο της, και την 114η απελευθέρωσή της από τον τουρκικό ζυγό.
Σε κάποιες περιπτώσεις το τριήμερο, γίνεται και… 5ήμερο με την επίσημη αργία της 28ης Οκτωβρίου, που πέφτει Τετάρτη. Θα μου πείτε, είναι και η ενδιάμεση μέρα, η Τρίτη 27 Οκτωβρίου, που είναι εργάσιμη μέρα. Εσείς πιστεύετε, ότι λίγοι είναι εκείνοι που τη δήλωσαν σε άδεια; Ή ούτε καν..!
Για να πάμε να κάνουμε καμιά απόδραση στη φύση, τώρα που τα χρώματα είναι μαγικά! Τι λέτε, ξεκινάμε;
Ορεινή Πιερία
Στην Ορεινή Πιερία, κάτω από τη σκιά του Ολύμπου, ανηφορίζουμε σε γραφικούς παραδοσιακούς οικισμούς, με λιθόστρωτα καλντερίμια και πετρόχτιστα σπίτια, φιλόξενους ξενώνες, όμορφες πλατείες, καφενεδάκια και ταβερνούλες που σερβίρουν από κόκορα με χυλοπίτες μέχρι κοντοσούβλια, ψητά, μαγειρευτά, πίτες, σούβλες και άλλες λιχουδιές.
Ο Παλαιός Παντελεήμονας, σκαρφαλωμένος στα 700 μ., έχει υπέροχη θέα προς στη θάλασσα, και το σημαντικότερο: είναι ένα χωριό όπου δεν κυκλοφορούν οχήματα. Έτσι λοιπόν θα απολαύσετε τις βόλτες σας στα σοκάκια δίχως το άγχος των οχημάτων, θα σκαλώσετε στα μαγαζάκια με τα βότανα, τα ξυλόγλυπτα και τα παραδοσιακά προϊόντα, και θα καταλήξετε στην όμορφη πλατεία με τον χαρακτηριστικό πλάτανο, την εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα, τα καφέ και τις ταβέρνες.
Δυο ακόμη προορισμοί που σας προτείνουμε στην ίδια γεωγραφική συντεταγμένη, είναι οι Παλιοί Πόροι (5,2 χλμ. από Παλαιό Παντελεήμονα εκ των οποίων τα 4 χλμ. χωματόδρομος καλής βατότητας), με λίγους ξενώνες και 2-3 ταβέρνες, ενώ πιο ψηλά, είναι η Παλιά (Άνω) Σκοτίνα, στις πλαγιές του Κάτω Ολύμπου (11 χλμ. από Παλαιό Παντελεήμονα), πιο ήσυχη, ωστόσο και εκείνη έχει 2-3 επιλογές για διαμονή και φαγητό.
Επίσης, από Κατερίνη με κατεύθυνση προς Ελασσόνα, σας προτείνουμε να κάνετε στάση στον Άγιο Δημήτριο, που και εκεί θα βρείτε καφενείο, ταβέρνες και ξενώνα για διαμονή. Η δε διαδρομή τέτοια εποχή είναι πανέμορφη!
*
Από Θεσσαλονίκη ακολουθείτε την εθνική οδό για Αθήνα, βγαίνετε στην έξοδο για Πλαταμώνα, διανύοντας συνολικά περίπου 105 χλμ. (για Παλαιό Παντελεήμονα). Για Άγιο Δημήτριο Πιερίας θα διανύσετε περίπου 90 χλμ., ακολουθώντας το δρόμο για Κατερίνη και στη συνέχεια για Ελασσόνα.
Καστοριά
Η Καστοριά, χτισμένη αμφιθεατρικά ατενίζοντας τη λίμνη Ορεστιάς ανακηρυγμένη ως «Μνημείο Φυσικού Κάλλους», στη Δυτική Μακεδονία, θα σας μαγέψει με την ομορφιά της, τη γαλήνη, την αρχοντιά της.
Απολαυστική η παραλίμνια διαδρομή, και ιδίως τώρα το φθινόπωρο, με τα φύλλα των δέντρων, σε καφέ, κίτρινους, κόκκινους χρωματισμούς, άλλα πεσμένα στο έδαφος και άλλα να αιωρούνται στα κλαδιά, προ(σ)καλώντας σας για πολλές φωτογραφικές λήψεις, stories και reels!
Το σπήλαιο του Δράκου, το βυζαντινό εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου, η Παναγία Μαυριώτισσα με τις τοιχογραφίες, στο μέσο περίπου της παραλίμνιας διαδρομής, είναι σημεία ενδιαφέροντος που θα τους αφιερώσετε λίγο χρόνο.
Και αυτά τα δρομάκια της παραδοσιακής συνοικίας Ντολτσό, με τα αρχοντικά με την μακεδονίτικη αρχιτεκτονική και τα ξύλινα σαχνισιά. Τι όμορφα, σταματούν τον χρόνο και νιώθεις σαν σε άλλη εποχή!
Έχει και αρκετά μουσεία η Καστοριά, το Λαογραφικό, του Μακεδονικού Αγώνα, το Ενδυματολογικό, το Βυζαντινό, και σημαντικές εκκλησίες όπως την Παναγία την Κουμπελίδικη ή Σκουταριώτισσα -το έμβλημα της Καστοριάς-, του Αγίου Νικολάου Κασνίτση και των Αγίων Αναργύρων, του Αγίου Στεφάνου, του Ταξιάρχη Μητροπόλεως κτλ.
Αρχοντικά θα δείτε και στην άλλη παραδοσιακή συνοικία της Καστοριάς, το Απόζαρι, στη βόρεια πλευρά της λίμνης.
Στην είσοδο της πόλης λειτουργεί και ενυδρείο ενώ στα 6 χλμ. βρίσκεται ο Λιμναίος ΟικισμόςΔισπηλιού (τηλ. 24670 21910).
Επίσης, στο Μαυροχώρι Καστοριάς (12 χλμ.) λειτουργεί μουσείο κέρινων ομοιωμάτων, λαογραφίας & προϊστορίας.
*
Από Θεσσαλονίκη ακολουθείτε την Εγνατία οδό για Ιωάννινα, διανύοντας συνολικά 200 χλμ.
Κερκίνη
Η Κερκίνη, βορειοδυτικά στο νομό Σερρών, είναι ένας από τους 10 ελληνικούς υγρότοπους Διεθνούς Σημασίας, η οποία σχηματίζεται από τα νερά του ποταμού Στρυμόνα
Δημιουργήθηκε το 1932 με την κατασκευή ενός φράγματος κοντά στο χωριό Λιθότοπος και την κατασκευή αναχωμάτων στα ανατολικά και δυτικά. Είναι πλούσια σε χλωρίδα και πανίδα, με περισσότερα από 1.300 είδη φυτών αλλά και πάνω από 300 είδη πουλιών, θηλαστικά, ψάρια, ερπετά και ασπόνδυλα. Και βεβαίως, δεν ξεχνάμε τα βουβάλια, όπου το 80% του συνολικού πληθυσμού βουβαλιών της χώρας, εντοπίζεται στην περιοχή.
Η Κερκίνη προσφέρεται για πολλές και διαφορετικές μορφές τουρισμού. Πρώτα απ’ όλα είναι ιδανική για τους φυσιολάτρες. Αξίζει να απολαύσετε μια βαρκάδα στο παρυδάτιο δάσος με τα πουλιά στις φωλιές τους, αλλά και ποδηλασία, πεζοπορία, να κάνετε παρατήρηση πουλιών, ιππασία, τοξοβολία. Ή απλά, να μην κάνετε τίποτα, απλά να απολαμβάνετε το γαλήνιο τοπίο!
Επισκεφτείτε και τα γύρω χωριά όπως το Μανδράκι (σ.σ. εκεί είχε πραγματοποιήσει κινηματογραφικά γυρίσματα ο αείμνηστος σκηνοθέτης Θόδωρος Αγγελόπουλος για την ταινία του «Το Λιβάδι που Δακρύζει»), το Ακριτοχώρι με το Ησυχαστήριο Τιμίου Προδρόμου, με αγιορείτικη μοναστηριακή αρχιτεκτονική, τη Βυρώνεια με το ενυδρείο με είδη της ιχθυοπανίδας της περιοχής και τον σιδηροδρομικό σταθμό που λειτουργεί ως παραδοσιακό καφέ – μεζεδοπωλείο, τα Πορόια – τα Κάτω και τα Άνω Πορόια– στις πλαγιές του όρους Μπέλλες (6 περίπου χλμ.) κτλ.
*
Από Θεσσαλονίκη ακολουθείτε την Εγνατία οδό για Σέρρες και στη συνέχεια τις σχετικές πινακίδες, διανύοντας συνολικά 95 χλμ.
Ορεινά Γρεβενά
Στον ορεινό όγκο των Γρεβενών στην Πίνδο, έχετε πολλές επιλογές σε διαδρομές, δραστηριότητες, αξιοθέατα.
Καταρχήν, στο βόρειο τμήμα της Πίνδου είναι ο Εθνικός Δρυμός Βάλια Κάλντα, που στα βλάχικα σημαίνει «Ζεστή κοιλάδα». Υπάρχουν τρεις επιλογές για τις διαδρομές σας στον Εθνικό Δρυμό, και αντίστοιχα, τρεις είσοδοι: από Σταυρό – Βάλια Κάλντα, από Σαλιατούρα Παπαγιάννη και από Σαλιατούρα Μηλιάς.
Κατά την παραμονή σας στην περιοχή, θα δείτε και πολλά πέτρινα γεφύρια, αρκετά από τα οποία είναι χτισμένα πάνω σε μεγάλα μονοπάτια που ένωναν την Μακεδονία με την Ηπειρο.
Ίσως το πιο διαδεδομένο γεφύρι του νομού Γρεβενών να είναι το γεφύρι Σπηλαίου (ή Πορτίτσας) στο χωριό Σπήλαιο (5 χλμ.), και βρίσκεται στην αρχή του φαραγγιού, στον ποταμό Βενέτικο.
Ο Ζιάκας (20 χλμ. από Γρεβενά)στους πρόποδες του βουνού Όρλιακας, όπου και εκεί υπάρχει πέτρινο γεφύρι (2 χλμ.), το Κοσμάτι, το Τρίκωμο με το πέτρινο γεφύρι Αζίζ Αγά στον Βενέτικο, το Μοναχίτι, το Μικρολίβαδο, τα βλαχοχώρια Περιβόλι και Αβδέλλα σε υψόμετρο 1.380 μ., το Πολυνέρι, η Αλατόπετρα, η Αετιά στις πλαγιές της βορειοανατολικής Πίνδου (εκεί κοντά έχει και καταρράκτες), οι Φιλιππαίοι, το Πανόραμα, η Λάβδα, η Σμίξη πριν το χιονοδρομικό κέντρο Βασιλίτσα, το ονομαστό βλαχοχώρι Σαμαρίνα στα 1.600 μ. στις ανατολικές πλαγιές του Σμόλικα, που είναι και το ψηλότερο χωριό των Βαλκανίων, και άλλα χωριά, θα κινήσουν το ενδιαφέρον σας στην εκδρομή σας στον ορεινό όγκο των Γρεβενών.
Ράφτινγκ, πεζοπορίες, διαδρομές 4×4, αναρρίχηση, ραπέλ, κυνήγι μανιταριών κτλ. συμπεριλαμβάνονται στις δραστηριότητες που θα σας συναρπάσουν.
Κάντε ένα πέρασμα και από την πόλη των Γρεβενών!
*
Από Θεσσαλονίκη ακολουθείτε την Εγνατία οδό για Ιωάννινα, και μέχρι τα Γρεβενά να υπολογίζετε περίπου 160 χλμ.
Χολομώντας
Στο κέντρο της Χαλκιδικής, και βόρεια του νομού, δεσπόζει ο ορεινός όγκος του Χολομώντα, περιοχή κατάφυτη με απίστευτη ομορφιά και υπέροχη θέα προς κάθε κατεύθυνση.
Η ψηλότερη κορυφή του φτάνει τα 1.165 μέτρα, το δε βουνό, είναι γνωστό από την αρχαιότητα λόγω της ξυλείας του, η οποία ήταν περιζήτητη από τους ναυπηγούς. Ονομάζεται και Υψίζωνος, δηλαδή ότι το βουνό «ζώνεται» από βλάστηση έως την κορυφή του.
Φημισμένα είναι τα έλατα Χολομώντα που καλλιεργούνται στην περιοχή και διατίθενται από τους ελατοπαραγωγούς την περίοδο των Χριστουγέννων. Το βουνό είναι γεμάτο και από μανιτάρια, αρωματικά φυτά και βότανα, ενώ πλούσια είναι και η πανίδα του με πολλά είδη άγριων ζώων και πουλιών.
Στην περιοχή του Χολομώντα γνωστό είναι το χωριό Ταξιάρχης, με μια μικρή πλατεία, με το άγαλμα του οπλαρχηγού Μακεδονομάχου Γιάννη Παρλιάρη, το Ηρώο, το κοινοτικό κατάστημα, το δημοτικό σχολείο, το ιατρείο, ενώ πιο κάτω θα δείτε την εκκλησία του Αρχάγγελου Μιχαήλ, που γιορτάζει στις 8 Νοεμβρίου.
Η εκκλησία πυρπολήθηκε το 1821 από την επιδρομή των Τούρκων, η εικόνα δε του αγίου, διεσώθη χάρη στους κατοίκους που πριν εγκαταλείψουν το χωριό φρόντισαν και την έκρυψαν σε μια τοποθεσία. Σήμερα βρίσκεται σε ξυλόγλυπτο εικονοστάσι και πολλοί προσκυνητές την επισκέπτονται για να προσευχηθούν.
Πανέμορφη είναι η ορεινή διαδρομή από Ταξιάρχη προς Αρναία (ή αντίστροφα), απόσταση 16 χλμ., σε ασφαλτόδρομο, που όποια εποχή κι αν την διασχίσετε, θα σας καταπλήξει το τοπίο με τις οξιές, τα έλατα, τα πεύκα, τις καστανιές. Φανταστείτε την τώρα το φθινόπωρο!
Άλλος ένας οικισμός στο Χολομώντα, που είναι ωραία να επισκεφτείτε είναι η Αρναία, σε υψόμετρο 600 μ. Χαρακτηρισμένη ως «Ιστορικός τόπος» και «Παραδοσιακός οικισμός», ήδη, από το 1987 από το υπουργείο Πολιτισμού, διαθέτει πανέμορφα παραδοσιακά σπίτια και αρχοντικά με χαγιάτια, ξύλινα παραθύρια και πέτρινες προσόψεις, ενώ ακόμη περισσότερη ‘ζεστασιά’ προσδίδουν οι εξωτερικοί τοίχοι που είναι βαμμένοι στις αποχρώσεις του λουλακί, της ώχρας και του κεραμιδί.
Πυρήνας του χωριού είναι η κεντρική πλατεία, το «παζάρι» όπως ονομάζεται, εκεί όπου βρίσκονται καφενεία, ταβερνούλες, μαγαζάκια που πουλάνε τοπικά προϊόντα.
Η Αρναία έχει και μουσεία, το Ιστορικό και Λαογραφικό μουσείο που στεγάζεται στο αρχοντικό Γιατράδικο, και το μουσείο Υφαντικής.
Θα δείτε επίσης το παλιό σχολείο του χωριού του 1871 -η λεγόμενη «Αστική σχολή Λιαριγκόβης»- που στις μέρες μας αποτελεί την ιστορική έδρα του Δήμου Αριστοτέλη, δίπλα την εκκλησία του Αγίου Στεφάνου που είναι η μεγαλύτερη της Χαλκιδικής σε χώρο και ύψος, τρίκλιτη βασιλική, χτισμένη το 1812, λίγο έξω από την Αρναία είναι το άλσος της Αγίας Παρασκευής με το ομώνυμο ξωκλήσι και εστιατόριο κλπ.
*
Από Θεσσαλονίκη ακολουθείτε το δρόμο για Πολύγυρο, και στο ύψος του Αγίου Προδρόμου (50 χλμ. από Θεσσαλονίκη) στρίβετε αριστερά, διασχίζετε το χωριό το οποίο φημίζεται για τα σουβλάκια του, και συνεχίζετε για Αρναία, διανύοντας συνολικά 75 χλμ. από Θεσσαλονίκη.
Για Ταξιάρχη ακολουθείτε τη διαδρομή για Πολύγυρο, στρίβετε στο ύψος του Παλαιόκαστρου (55 χλμ. από Θεσσαλονίκη) και συνεχίζετε στον ορεινό δρόμο για άλλα 17 χλμ.
Γιορτές κάστανου
Καθώς είναι η εποχή του κάστανου, και η συγκομιδή έχει πλέον ολοκληρωθεί, είναι προορισμοί που κάθε χρόνο γιορτάζουν και διοργανώνουν γιορτή κάστανου που συνοδεύεται βεβαίως από κάστανα, κρασί, άλλες λιχουδιές και παραδοσιακές μουσικές.
Σε κοντινή απόσταση από τη Θεσσαλονίκη, είναι η γιορτή κάστανου – 28η– στο Λιβάδι Θέρμης, απόσταση περίπου 35 χλμ., η οποία πραγματοποιείται την Κυριακή 25 Οκτωβρίου.
Επίσης στη Γρίβα Κιλκίς με γιορτή κάστανου, τυριού και κρασιού και τα Χάλκινα της Γουμένισσας, επίσης την Κυριακή 25 Οκτωβρίου (σ.σ. η Γρίβα απέχει περίπου 80 χλμ. από Θεσσαλονίκη).
